Chuẩn đoán bệnh đốm lá - Một vài ví dụ về các nguyên nhân gây ra đốm lá trên cây trồng - Phần 2

Trần Minh Khang
Th 7 03/06/2023

Bệnh đốm lá do vi khuẩn

Bệnh đốm nâu do vi khuẩn - phát triển do nhiễm vi khuẩn Psuedomonas syringae – bệnh có thể phát triển trên lá và quả. Đậu tương thường bị ảnh hưởng bởi bệnh này. Nó bắt đầu như một đốm màu vàng và bắt đầu chuyển sang màu nâu khi bệnh tiến triển nặng thêm. Lúc này phần rìa của vết bệnh được bao quanh bởi một phần rìa màu vàng, đặc biệt là trên các cây họ đậu như đậu tương. Vi khuẩn thường trú đông trong cỏ dại. Trồng các giống đã cho thấy khả năng chống lại bệnh đốm lá là một phương pháp phòng ngừa hiệu quả. Xử lý hạt giống bằng thuốc diệt nấm trước khi trồng. Xử lý đất nhiễm bệnh bằng cách cày lật đất và tưới chế phẩm trừ vi khuẩn vào. Sau đó để đất đã xới đó khô đi ít nhất 2 tháng trước khi trồng lại. Thuốc diệt nấm cũng có thể điều trị bệnh khi được sử dụng liên tục trong các liệu trình phun cách nhau từ 7 đến 10 ngày. 

Bệnh bạc lá do vi khuẩn thông thường gây ra các vết bệnh màu nâu bị ngấm nước và cuối cùng bị hoại tử. Nó thường ảnh hưởng đến đậu tương. Chúng thường có hình dạng bất thường và rìa màu vàng. Trên cây đậu tương, vi khuẩn gây bệnh tạo vết bệnh màu nâu đỏ. Xanthomonas axonopodis pv. là loài vi khuẩn gây ra các triệu chứng bạc lá, mặc dù chúng rất khác nhau giữa các đặc điểm gây hại. Nó thường được lây nhiễm bởi các hạt giống bị nhiễm bệnh. Vi khuẩn này cũng trú ngụ trong cỏ dại qua mùa đông và lây lan sang cây trồng nhờ gió và nước. Xử lý hạt giống bằng thuốc xịt diệt vi khuẩn trước khi trồng. Thật không may, bạn không thể làm gì nhiều khi cây đã bị bệnh bởi vì bạn sẽ không thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh mà chỉ có thể làm cho bệnh ngừng phát triển thêm.  

Bệnh đốm đen khác có triệu chứng nhiễm bệnh đầu tiên là những chấm nhỏ màu nâu mọng nước và có quầng vàng. Nó phổ biến nhất ở các loại đậu, đặc biệt là đậu tương. Các vết bệnh xuất hiện trên lá sau khi nó tiếp xúc với tàn dư cây trồng bị nhiễm bệnh, hoặc khi nó phát triển từ hạt bị nhiễm bệnh. Những chiếc lá bị nhiễm bệnh sau đó trở nên tồi tệ hơn vào những mùa ẩm ướt, mát mẻ. Quản lý đốm nâu từ vi khuẩn này giống như cách bạn làm với bệnh bạc lá do vi khuẩn thông thường. Các tổn thương sẽ ngừng phát triển thêm nhưng đối với các tổn thương đã sảy ra chúng sẽ không thể lành lại. 

Bệnh cháy lá do vi khuẩn trên phiến cỏ ngũ cốcHình ảnh: Bệnh bạc lá do vi khuẩn tạo ra các vệt và đốm màu nâu trên các loại cỏ ngũ cốc tương tự như trên lúa.  

Bệnh do Oomycete

Tàn lụi cây con có nguồn gốc từ Pythium và Phytophthora thường được gọi là nấm mốc nước gây ra các đốm nâu sẫm ở gốc cây con. Nó xảy ra khi bắt đầu gieo hạt trong môi trường không thoát nước tốt hoặc bị ẩm ướt quá lâu. Có hai loại bệnh tàn lụi: trước khi nảy mầm ảnh hưởng đến hạt chưa nảy mầm; và sau khi trổ làm cho cây con đột ngột bị héo và hình thành một đốm nâu sẫm ở gốc và thân. Quá nhiều bóng râm và thời tiết ấm áp có thể gây ra các điều kiện thuận lợi cho các loại nấm mốc nước này phát triển mạnh. Không có cách chữa trị, nhưng phòng ngừa là chính. Không làm nảy mầm những hạt bị nhiễm vì mầm bệnh vẫn tồn tại bên trong chúng. Đây còn được gọi là bệnh thối rễ, bệnh này xuất hiện rất nhiều trên các ruộng đậu tương trồng liên tục mà chưa luân canh đủ. Đó là lý do tại sao luân canh cây đậu tương là rất quan trọng vì nấm mốc cũng sẽ bám vào lá và đất còn sót lại của các cây trồng khác. 

Bệnh cháy lá cũng do nấm mốc nước Phytophthora tạo ra các vết bệnh trên lá mà chúng tiếp xúc. Thoát nước kém là một yếu tố rất lớn làm cho lá dễ bị nhiễm bệnh. Các cây ở tầng thấp, gần vị trí thoát nước kém có thể xuất hiện các đốm lá màu nâu gây rụng lá sớm. Cung cấp hệ thống thoát nước tốt và đầy đủ chất dinh dưỡng để hỗ trợ bộ rễ phát triển khỏe mạnh là điều quan trọng nhất trong việc phòng chống bệnh này. Một lần nữa, đậu tương đặc biệt dễ bị nhiễm bệnh. 

Lưu ý một chút là đối với khái niệm nấm mốc nước, thực tế đây là một nhóm mà tôi đã viết trong nhiều bài. Chúng có cấu tạo giống nấm và sinh sản bằng bào tử nhưng thực tế chũng là vi khuẩn và giống nấm còn được gọi là nấm giả.

Bệnh do vi rút

Các giai đoạn khác nhau của virus khảm trên cây đậu tươngHình ảnh: Các virus khảm giai đoạn sau có thể dần dần phát triển thành các đốm màu vàng và nâu.

Virus đốm lá táo gây ra đốm nâu hình nhẫn trên táo, lê và quả na. Nó làm giảm sức sống của cây trồng và gây hại cho lá. Virus gây bệnh - một loại virus trichovirus thuộc họ Betaflexiviridae - được phát tán khi tiếp xúc với gốc ghép bị nhiễm bệnh. Không có cách chữa trị, vì vậy cách phòng ngừa tốt nhất có thể đối với bệnh do vi rút là đảm bảo bạn mua gốc ghép sạch bệnh. 

Virus khảm tạo ra những đốm nâu sẫm thường là ở giai đoạn nhiễm bệnh mới nhất. Có hơn 150 mầm bệnh do vi rút gây ra các triệu chứng khảm quan sát được của các đốm lá vàng úa. Khi virus nhân lên, hiện tượng đốm vàng gây ra hiện tượng xoăn lá và chuyển sang màu nâu. Đậu tương, các loại cây đậu khác, thuốc lá, dưa chuột và cà chua chỉ là một vài trong số rất nhiều loại cây trồng mẫn cảm có thể bị thiệt hại đáng kể do những loại virus này. Sự phát triển của lá sẽ trở nên méo mó và đôi khi có thể bị dập lá. Không có phương pháp điều trị nào cho các triệu chứng do vi rút này, vì vậy việc ngăn ngừa vi rút là chìa khóa quan trọng. Thu gom tất cả các cây trồng bị nhiễm bệnh và tiêu hủy chúng để ngăn chặn sự phát tán sang các cây trồng khác. Trồng các giống kháng và vệ sinh dụng cụ làm vườn. Kiểm soát cỏ dại và rệp vì chúng đôi khi là môi giới truyền vi rút. Vệ sinh hạt bằng dung dịch tẩy 1:10 pha loãng trong nước. 

Các triệu chứng bệnh vàng lá thối rễ do virus ở thuốc lá là dấu hiệu báo trước của các đốm nâu trên lá. Các triệu chứng của nó xuất phát từ vi rút thuộc giống Potyvirus và họ Potyviridae . Nó ảnh hưởng đến các thành viên của họ Solanaceae. Mặc dù các triệu chứng khác nhau đối với mỗi vật chủ, nhưng các đường gân biến màu, đốm và vết hoại tử thường được nhìn thấy. Lá và quả có màu nâu và cây có thể trở nên còi cọc. Rầy mềm là vật trung gian truyền bệnh chính. Kiểm soát chúng và bạn sẽ ngăn chặn được virus một cách tổng thể. 

Virus héo rũ đốm cà chua là một bệnh khác phát triển các vết bệnh màu nâu ở giai đoạn nhiễm bệnh muộn. Nó bắt đầu với các vòng màu vàng bị hoại tử khi virus nhân lên. Bọ trĩ là vật trung gian truyền bệnh cho loại vi rút này và cần được kiểm soát để ngăn chặn sự sinh sôi của nó. Trồng các giống cà chua có khả năng kháng virus. Nếu cà chua của bạn bị nhiễm bệnh, hãy loại bỏ chúng và tiêu hủy chúng. Không đặt cà chua mới gần khu vực đã xảy ra nhiễm trùng. 

Vi rút đốm vòng là do vi rút tạo ra các vòng trên trái trước tiên, chúng bị hoại tử và có màu nâu khi số lượng của chúng tăng lên. Nó ảnh hưởng đến trái cây của tất cả các loại trong một phạm vi rộng. Giảm tần suất của vi rút bằng cách thực hành đúng thời điểm gieo hạt và cấy giống. Nếu ruộng đã được biết là có hiện tượng nhiễm vi-rút, không gieo hạt lại cho đến khi xét nghiệm đất cho thấy đất không có vi-rút. Chỉ kiểm soát sự phát tán của vi rút bằng cách trồng giống và gốc ghép sạch bệnh. 

Sâu bọ gây ra đốm nâu

Bọ trĩ, rệp, nhuyễn thể, rệp vảy, rầy, và nhện hại đều là những loài côn trùng gây hại phổ biến gây ra các đốm nâu trên ruộng và vườn. Đó là bởi vì chúng thường là vật trung gian cho các bệnh do vi rút hoặc nấm, hoặc hỗ trợ phát tán các tác nhân gây bệnh này, cho dù đó là chúng trích hút trực tiếp trên cây hay chỉ đơn giản là đậu trên lá làm tăng phạm vi bệnh. Việc quản lý những loài gây hại này thay đổi theo từng loại côn trùng, nhưng nhìn chung, hãy giảm sự hiện diện của chúng trong vườn của bạn bằng cách cung cấp các điều kiện ruộng và vườn chất lượng cao để giảm khả năng bị bệnh và sâu bệnh tấn công của cây trồng. 

Cụ thể hơn, rệp, nhện và bọ trĩ là những loài chích hút có thể tiêm mầm bệnh vi rút vào mô lá khi chúng hại cây. Rầy chỉ đơn giản đậu trên một chiếc lá và gây ra sự lây truyền vi rút trong thời gian nhanh chóng - thường chỉ mất vài phút. Việc quản lý những loài gây hại này được thực hiện tốt nhất thông qua việc khuyến khích những kẻ săn mồi tự nhiên của chúng và áp dụng các chất diệt côn trùng hữu cơ trên đồng ruộng, như dầu neem, xà phòng diệt côn trùng, và đôi khi là pyrethrins và spinosad. Việc loại bỏ đất và mảnh vụn của cây trồng bị nhiễm bệnh cũng rất quan trọng. Nếu có tỷ lệ cao các loài gây hại này trong vườn của bạn và việc quản lý gặp khó khăn, có thể hữu ích khi dùng tăng cường chiến lược quản lý dịch hại của bạn bằng cách sử dụng các loại thuốc trừ sâu hóa học. Tuy nhiên, đây là biện pháp cuối cùng và cần được đưa vào sau các biện pháp hữu cơ và canh tác thích hợp.

Quy mô trên một chiếc láHình ảnh: Từ xa, rệp vảy trên một chiếc lá có thể trông giống như một đốm nâu.

Các điều kiện gây ra đốm nâu

Phạm vi của các đốm nâu không chỉ dừng lại ở sự phát triển của nấm, vi khuẩn, virus hay côn trùng. Đôi khi điều kiện bình thường nào đó không thích hợp đối với cây trồng gây ra stress cho cây, và các đốm nâu xuất hiện trên lá thông qua những điều kiện đó. 

Nếu bạn tưới quá nhiều nước, điều này có thể gây ra màu vàng và cuối cùng là lá chuyển sang màu nâu khó hấp thụ các chất dinh dưỡng thích hợp. Tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng và nhiệt cũng có thể làm lá bị thâm. Quản lý ánh sáng và điều kiện tưới tiêu thích hợp là rất quan trọng trong vấn đề này. Một vấn đề khác xảy ra là độ mặn cao trong nước . Điều này có thể tạo ra điều kiện mà một số giống cây trồng hoặc cây trồng trong nhà có màu từ vàng đến nâu ở lá dưới. 

Nếu lá có màu nâu và vết bệnh xảy ra thì thủ phạm có thể là do thiếu chất dinh dưỡng hoặc cháy chất dinh dưỡng do bón quá nhiều phân . Nếu các lá phía dưới của cây bị rụng, có thể có quá nhiều nước và chất dinh dưỡng. Nhớ đừng bón quá nhiều phân, tưới nước ấm vừa đủ và cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng trong đất để giữ màu lá đều và giữ được những lá thấp trên thân. 

Bài viết chưa kết thúc

Các bạn biết Trung Quốc không? Tôi sẽ nói rằng cây trồng rất giống với đất nước tỷ dân này. Vì sao ư? Các bạn có nhớ khái niệm “Miếng bánh Trung Quốc” Không? Tôi sẽ chỉ cho bạn sự tương đồng.

Khi cây trồng còn khỏe mạnh cũng như Trung Quốc trước khi bị xâu xé, là một thế lực mà thường xuyên đàn áp láng giềng, xấu tính. Nhưng khi yếu đi rồi thì trở thành miếng bánh ngon cho các nước tư bản chia 5 xẻ 7. Và Cây trồng cũng vậy, khi yếu đi rồi chính là mồi ngon cho các tác nhân gây hại xâu xé.

Do đó thống nhất với nhau  1 điều rằng nếu cây trồng khỏe mạnh, chăm sóc tốt, nhiều hữu cơ cây sẽ chống được các tác nhận gây hại cơ bản.

Khi cây yếu đi rồi thì có thể sẽ có không chỉ 1 tác nhân mà có thể cây có thể bị nhiều tác nhân cùng gây hại, do đó bạn phải có một chiến thuật tổng quát để bảo vệ cây trồng khỏi tất cả tác nhân chứ không thể chỉ bảo vệ 1 tác nhân được. Hãy xem xét kỹ cây trồng của mình.

Bài viết tiếp tục chưa kết thúc

Chắc chắn rồi. Tới cuối cùng chúng ta sẽ có giải pháp tổng hợp cho tất cả vấn đề.

Các bước xử lý như sau:

  1. Xem xét cây trồng, loại bệnh, mức độ bệnh.

  2. Nếu bệnh virus, chặt bỏ đào cả gốc bỏ đi.

  3. Cắt tỉa cây, loại bỏ cành bị nặng không thể phục hồi, cành già cành yếu cành không năng suất cũng bỏ.

  4. Phun, tưới thuốc theo tác nhân đã xác định, phun kèm thuốc trừ rầy rệp, trung gian truyền bệnh.

  5. Bón phân để hồi phục cây, ưu tiên bón phân hữu cơ cho cây.

  6. Không có bước 6 nữa.

Một số loại thuốc và chế phẩm sau có thể được sử dụng khi vấn đề sảy ra:

Thuốc trừ nấm:

Thuốc trừ vi khuẩn:

Mathian 90 SP

Ychatot 900 SP

Coc 85

Thuốc sát trùng Benkona

Đất sạch và phân hữu cơ:

Đất sạch

Phân hữu cơ

Chúc các bạn thành công

Viết bình luận của bạn
Nội dung bài viết